Formaty

Jaka jest różnica między EPUB 2, a EPUB 3?

Jaka jest różnica między EPUB 2, a EPUB 3?

Format EPUB jest najpopularniejszym formatem książek elektronicznych, bowiem dostępność tego formatu jest prawie nieograniczona (poza czytnikami Kindle, które tego formatu nie czytają) i stanowi on swojego rodzaju bazę tworzącą książkę w postaci ebooka. Dziś przyjrzymy się temu formatowi od bardziej technicznej strony, odpowiadając sobie na pytanie: “Jaka jest różnica między EPUB 2, a EPUB 3?”

Krótka historia aktualizacji formatu EPUB

Tak jak we wspomnianym w nagłówku artykule wspomniałem, format EPUB został oficjalnie zatwierdzony w roku 2007 przez organizację IPDF – International Digital Publishing Forum. Początkowe stadium rozwoju doprowadziło do wydania wersji EPUB 2, która stała się oficjalnym następcą formatu Open eBook Publication Structure, który został zapoczątkowany już w roku 1999. Finalnie wersja 2.0 doczekała się poprawek w wydaniu EPUB 2.0.1, zatwierdzonych w roku 2010, które było już ostatecznym wydaniem gałęzi formatu EPUB 2.x.

Stanowiła ona bazę elektronicznych książek przez cztery lata, aż do października 2011 roku. Wówczas została zastąpiona znaczniej bardziej funkcjonalną wersją 3.0, której obecność uznała gałąź EPUB 2.x jako wersję przestarzałą, która nie będzie już dłużej utrzymywana.

W obecnej chwili, najświeższym formatem EPUB jest wersja EPUB 3.1, którą powitaliśmy w lipcu 2015 roku. Format jest z nami obecny już 11 lat i nadal stanowi podwaliny elektronicznych publikacji.

Jaka jest różnica między EPUB 2, a EPUB 3?

Poszczególne wersje punktowe wspomniane w historii wprowadzały pewne poprawki, które doprowadziły nas do aktualnej wersji EPUB 3.1. Jednak to właśnie pytanie z nagłówka jest najbardziej kluczowe, z racji tego, że to właśnie między gałęziami EPUB 2.x, a EPUB 3.x doszło do największych i najistotniejszych zmian:

  • Interaktywność
    Dodano możliwość implementacji za pomocą kodu JavaScript dowolnych obiektów, jak na przykład wyskakujące oknagalerie obrazów i inne.
  • Metadane
    Dodano nowe atrybuty właściwości dokumentu, które pozwalają na dodanie nowych atrybutów, definiujących obecne w pakiecie zasoby.
  • Moduły CSS3
    Zawarto znaczniki stylów CSS, umożliwiające tworzenie niestandardowych i w pełni konfigurowalnych trybów wyświetlania treści.
  • Nawigacja
    Umożliwiono zaawansowaną i czytelniejszą nawigację dokumentu, opierając się na zawartym w HTML5 znaczniku <nav>. Zastępuje on tym samym przestarzały już, a wcześniej obecny w EPUB 2 plik NCX.
  • Niedozwolone znaki
    Lista niedozwolonych znaków została rozszerzona.
  • Obsługa HTML5
    Z pełnym wspaciem XMLa, EPUB 3 umożliwia używanie bardziej szczegółowych znaczników semantycznych. Dodatkowy atrybut epub:type dokładnie określa charakter znaczników strukturalnych, zgodny z semantyką generowanej publikacji. Wcześniej, EPUB 2 wspierał tylko XHTML 1.1 i tak zwany DAISY XML (DTBook) – bazujący na XMLu format pliku.
  • Wsparcie A/V
    Dzięki HTML5, format EPUB 3 może odnosić się do zawartych w pakiecie zasobów audio i wideo. Zasoby te mogą być przetwarzane natywnie, dzięki znacznikom <audio> i <video>EPUB 2 wspierał wyłącznie obrazy rastrowe.
  • Wyzwalacze (triggers)
    Wyzwalacz jest elementem HTML5, umożliwiającym powiązanie zdarzeń aktywujących określone funkcjonalności. Można za jego pomocą przykładowo zdefiniować funkcję odtwarzania dla zdarzeń dźwiękowych.
  • Zmiana tekstu na mowę (Text-to-speech)
    Wprowadzono możliwość implementacji funkcji zmiany tekstu na mowę, stosując atrybuty SSML (Speech Synthesis Markup Language).

Zmiany te zmieniły sposób budowania i wykorzystania formatu EPUB, zmieniając go w bardziej interaktywną i w jak największym stopniu konfigurowalną maszynkę do cyfryzacji wszelakich książek. Jego rozwój otworzył dostęp do coraz to nowszych możliwości, które stale dążą do poprawy jakości i wygody czytania.

Od momentu oficjalnego wydania EPUB 3, format ten jest również używany w projektach, które mają na celu ułatwić w jak najlepszym stopniu możliwość czytania dla osób z niepełnosprawnościami.

Ciekawostka dla użytkowników Kindle

Nowe wydanie wbrew pozorom nie pozostawiło Was z niczym. Do wspomnianej w nagłówku informacji o pominięciu obsługi formatu EPUB w czytnikach Amazonu, warto dodać, że dzięki usprawnionej strukturze, EPUB 3 właściwie ułatwia konwersję… do formatu MOBI. I to nie w byle jaki sposób – poprawia ona bowiem ich ogólną czytelność, przede wszystkim dzięki udoskonalonej formie nawigacji.

Nie wierzycie? Sami zobaczcie, jak wiele odniesień do specyfikacji EPUB 3 znajduje się w Amazon Kindle Publishing Guidelines, który jest oficjalnym dokumentem Amazonu, określającym właściwy sposób tworzenia książek dostępnych dla urządzeń i aplikacji Kindle.

 

Źródła:
IPDF – International Digital Publishing Forum
Amazon Kindle Publishing Guidelines

EDRLab
EPUBSecrets

Posted by Krzysztof Zemczak in Formaty, 0 comments
Format ePUB – co to takiego?

Format ePUB – co to takiego?

Format ePUB (ang. electronic publication)

ePUB logo

Jeden z obecnie najpopularniejszych formatów książek elektronicznych, będący następcą wcześniej rozwijanego formatu Open eBook.

ePUB przyjęty został oficjalnie przez IPDF – International Digital Publishing Forum w roku 2007. Nazwa pochodzi od skrótu angielskiej frazy electronic publication (elektroniczna publikacja).

Format ten opiera się na standardach internetowych, które definiują sposób kodowania strukturalnych i semantycznie ulepszonych treści. Mowa tutaj o HTML, CSS, obrazach i innych zasobach. Wszystko to zawarte jest w jednym pliku, a konkretnie archiwum ZIP, zawierającym struktury XML i wcześniej wspomniane zasoby HTML i CSS. W wersji ePUB 3 z kolei, mowa również o zasobach audio i wideo oraz kodzie JavaScript.

 

Z podstawowych, mniej technicznie ujętych kwestii, największymi jego zaletami są przede wszystkim możliwości, których nie posmakujemy w przypadku obchodzenia się z poczciwym PDF. Mianowicie mowa tutaj o automatycznym dostosowywaniu tekstu do ekranu. Dzięki temu możemy samodzielnie dopasowywać wielkość czcionki bez konieczności skalowania całości strony. Umożliwia on również wyszukiwanie w tekście.

W chwili obecnej, najświeższym wydaniem formatu ePUB jest wersja ePUB 3.1, która wspiera wewnętrzną interaktywność i wcześniej wspomniane wsparcie dla audio i wideo.

Książka elektroniczna w formacie ePUB, w chwili obecnej jest najpopularniejszym formatem, który może zostać odczytany na praktycznie każdym dostępnym dziś urządzeniu – od czytników ebooków (uwaga poniżej); przez tablety i smartfony z systemami Android, iOS, Windows Mobile, aż po komputery stacjonarne i laptopy z systemami Windows, MacOs Linux.

Do najpopularniejszych i darmowych programów, które pozwalają otworzyć i obsługiwać pliki ePUB na komputerze, zaliczamy między innymi:

  • Adobe Digital Editions
  • Sigil
  • Calibre
  • EPUB File Reader

Istnieje również wiele wtyczek, które umożliwiają czytanie plików ePUB w przeglądarkach. Spośród najlepiej sprawujących się i najczęściej używanych wtyczek można wyróżnić Simple EPUB Reader dla przeglądarki Chrome.

Uwaga – jeśli mowa o czytnikach, należy pamiętać, że Kindle nie czyta formatu ePUB w oryginale. Wymagana jest konwersja z formatu ePUB na Kundelkowy format MOBI, co w najprostszy sposób jest do zrobienia za pośrednictwem wcześniej wspomnianego programu Sigil.

 

Posted by Krzysztof Zemczak in Formaty, 0 comments
Formaty rozpoznawane i obsługiwane przez czytniki Kindle

Formaty rozpoznawane i obsługiwane przez czytniki Kindle

Czytnik Kindle do czytania książek wymaga użycia konkretnych formatów, jednak że większość nieobsługiwanych formatów mogą zostać poddane konwersji, co pozwoli nam na czytanie ich na naszych Kindlach.

Amazon KindleOto krótki artykuł o rozpoznawanych i obsługiwanych przez Kindle formatach.

AZW – najczęściej pliki MOBI, zabezpieczone systemem DRM. Przeczytać je możemy tylko na czytnikach, które zostały zsynchroznizowane z kontem na Amazon.com, na które została zakupiona książka. Jest to domyślny format do kupienia przez Kindle Store.

CBR (rar) / CBZ (zip) – archiwizowane w paczki rar lub zip pliki z obrazami. CBZ jest obsługiwany przez Kindle, jednak że aby go przeczytać, należy go wrzucić na czytnik do katalogu z obrazami, a nie z dokumentami.

DOC, HTML, RTF – nieczytane formaty przez czytniki Kindle. Również wymagają konwersji do formatu MOBI.

EPUB – kupowany praktycznie w każdej internetowej księgarni format plików z książkami. Nieczytany przez Kindle bez wcześniejszej konwersji do formatu MOBI.

MOBI – format obsługiwany przez Kindle, które możemy tworzyć samodzielnie.

PDB – klasyczny format urządzeń mobilnych. Isilo nie ma możliwości konwersji na inne urządzenia, natomiast wersja Palm OS umożliwia konwersję na czytniki, w tym na Kindle.

PDF – czytany przez czytniki Kindle, jednak tylko niezapezbieczone przed otwarciem. Zakupione PDF zabezpieczone np. systemem DRM nie zostaną otwarte i wymagają konwersji.

TXT – zwyczajny plik tekstowy.

Jak wcześniej wspomniałem, pomimo nieobsługiwanych formatów, praktycznie wszystkie z nich są możliwe do konwersji do formatu MOBI, dzięki któremu nasz Kindle pozwoli nam je sobie czytać.

O tym, jak dokonać konwersji na Kindle, napiszę wkrótce i umieszczę link w artykule.

Posted by Krzysztof Zemczak in Formaty, 0 comments