Nowe zasoby Domeny Publicznej w 2019 roku – m.in. Mahatama Ghandi, Władysław Witwicki, Fryderyk Zoll

Pierwszego stycznia nie tylko świętowaliśmy Nowy Rok, ale również obchodziliśmy święto Dnia Domeny Publicznej. Co to takiego? Jest to dzień, w którym domena publiczna zostaje uzupełniona o kolejnych twórców, których prawa autorskie wygasają wraz z rozpoczęciem każdego nowego roku.

Domena Publiczna 2019

Mam mieszane uczucia co do stwierdzenia “świętowanie”, w końcu mamy na myśli dzieła zmarłych twórców. Z drugiej jednak strony, ich dzieła otrzymują “nowe życie” i zostają publicznie udostępnione, dzięki czemu wszyscy mogą mieć do nich dostęp. W Polsce aktualnie obowiązuje 70 lat trwania praw autorskich, od momentu śmierci twórcy. W tym roku zatem domena publiczna uzupełniona została o autorów zmarłych w 1948 roku.

Szerzej opisane zagadnienie domeny publicznej znajdziemy na oficjalnej witrynie https://domenapubliczna.org/, gdzie możemy znaleźć definicję:

“Domenę publiczną możemy rozumieć jako dobro wspólne całego społeczeństwa, a nawet całej ludzkości. Składają się na nią takie  zasoby wspólne, jak: dziedzictwo kulturowe, wspólny język, wspólna wiedza i wymieniane informacje czy środowisko naturalne i krajobraz. Dobra wspólne charakteryzują się tym, że ich wykorzystanie ma w jakimś stopniu nierywalistyczny charakter (dobra nie upływa wraz z konsumpcją). Na początku 2010 roku europejskie konsorcjum “Communia” (zajmujące się zagadnieniami dotyczącymi “cyfrowej domeny publicznej”) opublikowało ‘Manifest domeny publicznej’, który stwierdza, że: Domena publiczna leży u podstaw naszej świadomości, wyrażonej przez wspólnotę wiedzy i kultury. Jest surowcem, dzięki któremu tworzymy nową wiedzę i dzieła kultury. Zdrowa i prosperująca domena publiczna jest niezbędna dla zapewnienia społecznego i ekonomicznego dobrobytu naszych społeczeństw.”

W 2019 roku do domeny publicznej trafiły dzieła m.in.:

  • Egona Kischa
  • Maxa Plancka
  • Mahatamy Gandhiego
  • Florence Augustyny Merriam Bailey
  • Władysława Witwickiego

Z tej okazji, Fundacja Nowoczesna Polska wraz z Wolnymi Lekturami opublikowało jako pierwszą w tym roku książkę – “Ucztę” Platona, w tłumaczeniu Władysława Witwickiego. Opracowania utworu dokonali Wojciech Kotwica i Aleksandra Kopeć. Tekst w przekładzie Władysława Witwickiego zawiera autorski wstęp oraz szczegółowy komentarz do utworu. Na temat dzieła, kilka słów napisanych przez Wolne Lektury możemy przeczytać w artykule napisanym z okazji Dnia Domeny Publicznej (zawartym w źródle poniżej):

“Uczta to jedno z najważniejszych dzieł w historii kultury europejskiej, utwór uważany za szczytowe osiągnięcie literackie Platona. Dzięki przemyślanej strukturze i żywemu przedstawieniu postaci, z całą różnorodnością ich charakterów, poglądów, kontrastujących punktów widzenia, poważna, ale i zabawna, Uczta nie sprowadza się do wykładu filozoficznego, lecz stanowi atrakcyjny tekst literatury pięknej z interesującymi rozważaniami.

W drugim dniu uczty wydanej przez Agatona grupka ateńskich intelektualistów, zmęczonych piciem poprzedniego dnia, postanawia pić umiarkowanie i zabawiać się rozmową. Pada propozycja, aby każdy z biesiadników wygłosił jak najlepszą mowę pochwalną Erosa, boga miłości. Kolejne osoby przedstawiają różne obrazy miłości i różne refleksje na ich temat. Czy miłość jest fascynacją pięknem? Twórczą siłą kosmiczną? Czym różni się pożądanie i miłość? Co jest najistotniejsze w miłości: że stanowi siłę motywującą do szlachetnych postaw, że pełni ważną rolę społeczną? Jaki jest związek pomiędzy miłością, pięknem i dobrem? Czy miłość jest nieuświadomionym dążeniem do nieśmiertelności?”

Domena Publiczna 2019 - logo

Domenie publicznej swoje dzieła oddali również:

  • Ruth Benedict – amerykańska antropolożka
  • Mikołaj Bierdiajew – rosyjski filozof
  • Fryderyk Zoll (młodszy) – polski prawnik, zaangażowany w reformę międzynarodowego prawa prywatnego
  • Gertrude Barrows Bennett – amerykańska pionierka science fiction i fantasy (swoimi dziełami inspirowała samego H. P. Lovecrafta)
  • Rheta Louise Chlide Dorr – amerykańska dziennikarka i działaczka polityczna na rzecz praw kobiet i pracowniczych

Pełną listę twórców (nie tylko autorów), która trafiła w tym roku do domeny publicznej, możecie znaleźć tutaj.

Źródło: domenapubliczna.org, Fundacja Nowoczesna Polska

Leave a Comment